Oorzaak

De neergaande spiraal

Niemand wil een drugsverslaafde of alcoholist zijn, maar dit weerhoudt mensen er niet van om verslaafd te raken. De meest gestelde vraag is eenvoudigweg: - hoe? Hoe heeft het zover kunnen komen?

Het eerste wat men over verslaving moet weten is dat alcohol en verslavende drugs in wezen pijnstillers zijn.

Op een chemische manier verdoven zij lichamelijke en emotionele pijn en veranderen het realiteitsbesef. Drugs maken de mens gevoelloos.

Voordat iemand drugs gebruikt, al is het alleen om "mee te doen", is er altijd sprake van een soort onvrede. Want waarom moet hij anders zonodig "meedoen"?

Voordat wij verder gaan over de oorzaken, volgt hieronder wat achtergrondinformatie.

Wat is een drug of medicijn?

Medisch gesproken, is een drug of medicijn elk middel dat één of meer van de lichamelijke functies verandert. Drugs en medicijnen kunnen een tijdelijke verlichting teweegbrengen van ongewenste symptomen en/of het lichaam voorzien van een noodzakelijke substantie die het lichaam zelf niet meer kan aanmaken. Sommige drugs en medicijnen veroorzaken ongewenste bijverschijnselen. Sommige drugs en medicijnen kunnen een ongezonde afhankelijkheid teweegbrengen die samengaat met lichamelijke en gedragsstoornissen.

Hoe beïnvloeden drugs het verstand?

Het verstand is ons belangrijkste hulpmiddel. Met ons verstand lossen wij de problemen op waarmee wij in het leven geconfronteerd worden. Drugs hebben veel schadelijke effecten op iemands vermogen om na te denken of zich volledig bewust te zijn van de huidige omgeving. Deze effecten blijven lang aanwezig nadat de directe invloed van drugs ogenschijnlijk uitgewerkt is.

Verslavende drugs activeren de beloningssystemen van de hersenen. De belofte van een beloning is zo intens, dat de persoon gaat smachten naar de drug en hij zal alleen maar bezig zijn met de drug en hoe hij eraan moet komen. Het vermogen van verslavende drugs om de beloningssystemen van de hersenen zo sterk te activeren en hun vermogen om de normale functies van deze systemen chemisch te veranderen, kan een verslaving teweegbrengen. Drugs verlagen ook het bewustzijnsniveau van een persoon, waardoor het vermogen om na te denken of zich volledig bewust te zijn van de huidige omgeving, beschadigd wordt.

Door de effecten van drugs op het verstand, is de persoon zich niet helemaal bewust van wat er om hem heen gebeurt. Hoewel het op het eerste gezicht lijkt alsof hij in dezelfde kamer zit als u en dezelfde dingen doet als u, is hij er in werkelijkheid slechts gedeeltelijk; gedeeltelijk is hij in het verleden.

De drugsgebruiker is zich niet bewust van dezelfde dingen als andere mensen. Dit kan slechts in lichte mate het geval zijn, waarbij de persoon af en toe foutjes maakt, of het kan zo ernstig zijn dat hij totaal krankzinnig is – waarbij de gebeurtenissen die hij waarneemt totaal anders zijn dan de gebeurtenissen die door andere mensen waargenomen worden.

En alle stadia daartussen. Het is niet zo dat het niet tot de drugsgebruiker doordringt wat er gebeurt. Alleen is wat in zijn bewustzijn doordringt, iets anders dan wat er werkelijk om hem heen gebeurt.

"Men heeft de keuze tussen dood zijn met drugs of springlevend zijn zonder drugs. Drugs beroven het leven van de gevoelens en de vreugde die sowieso de enige redenen zijn om te leven."

L. Ron Hubbard (uit: "Meer over drugs")

De cirkelgang van verslaving

Drugsverslaving verloopt volgens deze cirkelgang.

De cirkelgang van verslaving begint met een probleem, een gevoel van onbehagen of een bepaalde vorm van emotionele of lichamelijke pijn die de persoon ervaart. Hij kan hier heel moeilijk mee omgaan.

Wij beginnen met een persoon die, zoals de meeste mensen in onze samenleving, in principe goed is. Deze persoon wordt geconfronteerd met een probleem of gevoel van onbehagen waar hij geen raad mee weet. Dit kunnen problemen zijn zoals er als kind of tiener "bij te horen", bezorgdheid in verband met verwachtingen van leeftijdsgenoten, of als volwassene verwachtingen ten opzichte van werk, identiteitsproblematiek of echtscheiding. Het kan ook een fysiek probleem zijn, zoals een verwonding of chronische pijn.

De persoon ervaart dit als een echt probleem. Hij vindt dat de toestand waarin hij verkeert ondraaglijk is, toch kan hij geen oplossing vinden voor zijn probleem.

Iedereen heeft dit in meer of mindere mate wel eens meegemaakt. Het verschil tussen een verslaafde en een niet-verslaafde is dat de verslaafde drugs of alcohol kiest als oplossing voor het ongewenste probleem of het ongemak.

Drugs en problemen

De persoon probeert drugs of alcohol. Het LIJKT ALSOF de drugs zijn problemen oplossen. Hij voelt zich beter. Omdat het nu LIJKT ALSOF hij het leven beter aan kan, worden de drugs waardevol voor hem. De persoon gaat de drugs of alcohol zien als een geneesmiddel voor ongewenste gevoelens. De verdovende effecten van drugs of alcohol worden een oplossing voor zijn lichamelijk ongemak. Onwillekeurig wordt de drug of alcohol nu waardevol, want hij is zich daardoor beter gaan voelen. Dit gevoel van bevrijding is de belangrijkste reden waarom een persoon een tweede of derde keer drugs of alcohol gebruikt. Het is slechts een kwestie van tijd voordat hij helemaal verslaafd raakt en niet meer in staat is om zijn drugsgebruik onder controle te houden. Drugsverslaving is dus het gevolg van overmatig en aanhoudend gebruik van lichamelijk verslavende drugs in een poging om de daaronder liggende gevoelens van onbehagen, verdriet en spanning op te lossen.

Naarmate de verslaving verdergaat...

Net zoals bij een puber die voor het eerst verliefd is, wordt het gebruik van drugs of alcohol een obsessie. De persoon die verslaafd is zit in de val. Hij weet allang niet meer welk probleem het was dat hij op wilde lossen. Hij is niet meer in staat zijn gebruik onder controle te houden en de vreselijke gevolgen van zijn daden interesseren hem allang niet meer.

Hoe drugs het gedrag beïnvloeden

De verslaafde zal nu proberen zijn drugsgebruik te verbergen voor vrienden en familieleden. Hij zal last beginnen te krijgen van de gevolgen van zijn eigen oneerlijkheid; hij krijgt schuld- gevoelens. Hij zal zich misschien terugtrekken en het zal moeilijk zijn met hem te redeneren. Hij zal zich misschien vreemd gaan gedragen.

Hoe meer drugs en alcohol hij gaat gebruiken, hoe schuldiger hij zich gaat voelen en hoe depressiever hij wordt. Hij zal zijn persoonlijke integriteit prijsgeven, evenals het contact met zijn vrienden en familieleden, zijn baan, zijn spaargeld en wat hij ook maar heeft, in een poging om aan meer drugs te komen. Drugs zijn nu het belangrijkste in zijn leven. Zijn contacten met andere mensen en werkprestaties zullen op een drastische manier achteruitgaan.

Gewenning en afhankelijkheid van alcohol en drugs

Naast de mentale spanningen als gevolg van zijn onethisch gedrag, is het lichaam van de verslaafde ook nog gewend geraakt aan de aanwezigheid van drugs. Zijn aandacht zal totaal gericht zijn op het krijgen en gebruiken van zijn drugs en hij zal alles doen om de pijn van de lichamelijke afkick te vermijden.

Op dit punt zal de nieuwe verslaafde last krijgen van een overweldigende behoefte aan drugs. Hij zal nu drugs zoeken, zowel voor het ‘plezier’ dat zij hem geven alsook om de verschrikkelijke geestelijke en lichamelijke afkick te vermijden. Ironisch genoeg wordt de verslaafde langzamerhand steeds minder ‘high’ van de alcohol of drug naarmate het lichaam zich aan gaat passen aan de aanwezigheid van lichaamsvreemde chemicaliën. Hij heeft steeds meer drugs nodig, niet alleen om zich een beetje beter te voelen, maar om überhaupt te kunnen functioneren.

Op dit punt zit de verslaafde vast in een gevaarlijke neergaande spiraal. Door het misbruik van drugs is hij zowel lichamelijk als geestelijk veranderd. Hij heeft een onzichtbare en ontastbare grens overschreden. Hij is nu een drugsverslaafde of alcoholist.

Drugs en persoonlijkheidsverandering

Er is zoiets als een "drugspersoonlijkheid". Deze is kunstmatig en wordt door drugs gecreëerd. Drugs kunnen de houding van iemand veranderen van zijn oorspronkelijke persoonlijkheid in iemand die stiekem gevoelens van vijandigheid en haat koestert en deze gevoelens niet toont.

Dit is het verband tussen drugs en steeds groter wordende problemen op het gebied van misdaad, achteruitgang van productie en de huidige afbraak van de sociale en industriële samenleving.

De drugspersoonlijkheid heeft o.a. de volgende kenmerken:

• Stemmingswisselingen
• Onbetrouwbaarheid. Is niet in staat dingen af te maken
• Onuitgesproken wrok en verborgen haatgevoelens
• Oneerlijkheid. Liegt tegen familieleden, vrienden en werkgevers
• Trekt zich terug van de mensen die van hem houden
• Sluit zich af
• Het kan lijken alsof hij chronisch depressief is
• Hij zou kunnen gaan stelen van familieleden en vrienden.

Biochemische aspecten van de verslaving

Wanneer een persoon langere tijd drinkt of drugs gebruikt, kan het lichaam ze op een gegeven moment niet allemaal meer wegwerken. Drugs en alcohol worden in de lever afgebroken. De hierdoor ontstane metabolieten (de stoffen waar in het lichaam de drugs of alcohol in veranderd worden), worden, hoewel zij snel uit de bloedstroom verwijderd worden, opgeslagen in de vetweefsels.

Er zijn verschillende soorten weefsels die een hoog vetgehalte hebben. Het probleem dat hier aangepakt moet worden is het feit dat de drugsresten jarenlang in deze weefsels blijven.

De processen in de weefsels van ons lichaam met een hoog vetgehalte werken heel langzaam. Wanneer zij werken, worden de opgeslagen drugsmetabolieten in de bloedstroom losgelaten en dan worden dezelfde hersencentra gereactiveerd en krijgt de persoon hetzelfde effect als wanneer hij de drug werkelijk genomen zou hebben. De voormalige verslaafde ervaart nu een restimulatie van de drug (ofwel "flashback") en een hunkering naar drugs. Dit is gebruikelijk in de maanden nadat de persoon is gestopt met drugs en het kan zich jarenlang, zelfs tientallen jaren, voordoen.

De cirkelgang van stoppen, afkicken, hunkeren naar drugs en terugvallen

Wanneer de verslaafde probeert te stoppen, worden hersencellen die gewend zijn geraakt aan grote hoeveelheden van deze metabolieten aanvankelijk gedwongen om met veel minder om te gaan. Zelfs als de afkickverschijnselen afnemen ‘eisen’ de hersenen nog dat de verslaafde hen meer van de drug geeft. Dan krijgt de persoon weer een sterke behoefte aan die drug. Deze behoefte is zo verschrikkelijk sterk, dat de persoon allerlei ‘redenen’ zal bedenken om weer te gaan gebruiken of te drinken. Hij zit nu gevangen in een eindeloze cirkelgang van proberen te stoppen, behoefte krijgen aan drugs, terugval en angst voor de lichamelijke afkick.

Uiteindelijk zullen de hersencellen opnieuw gewend raken aan lagere hoeveelheden drugs- metabolieten. Maar, omdat de resten van de metabolieten van drugs of alcohol jarenlang vanuit de vetweefsels in de bloedstroom terechtkomen, blijft de persoon last hebben van behoefte aan drugs en terugval. Als dit niet opgelost wordt, zullen, door de aanwezigheid van metabolieten, zelfs in microscopisch kleine hoeveelheden, de hersenen gaan reageren alsof de persoon in feite weer drugs heeft gebruikt en kan de cirkelgang van behoefte aan drugs en terugval weer beginnen zelfs jaren nadat de persoon iets heeft gebruikt.

Verslaafden kunnen om twee redenen niet stoppen. Deze twee redenen zijn:

• Mentale en lichamelijke behoefte die veroorzaakt wordt door drugsresten die in het lichaam blijven;
• De biochemische persoonlijkheid die ontstaat door drugs en de manier van leven die de persoon aanneemt om eraan te komen.

Als deze dingen niet opgelost worden, zullen ze de persoon nog jarenlang blijven achtervolgen, zelfs als hij clean is, en zullen ze een terugval veroorzaken. Deze onopgeloste symptomen, of zij nu lichamelijk of geestelijk zijn, creëren een onderliggend, sluimerend gevoel van stress dat niet helemaal genegeerd kan worden door de persoon. Hij kan duizend keer "nee" zeggen, maar hij hoeft maar één keer ‘ja’ te zeggen, en dan zal de hele cirkelgang van verslaving opnieuw beginnen.

Lees hier verder wat de aanwijzingen van verslaving zijn.